Arjantin Göç Sözlüğü

Ulusal Göç Müdürlüğü — tüm ikamet ve vatandaşlık başvurularının yapıldığı resmi kurum.

Nüfus ve Kimlik Ulusal Sicili — DNI (kimlik kartı) ve nüfus kayıt işlemlerini yürütür.

Arjantin Gelir ve Gümrük İdaresi (eski AFIP). Vergi kaydı, fatura ve gümrük işlemleri bu kurum üzerinden yapılır.

Adalet Genel Müfettişliği. Şirket kuruluş ve tescil işlemlerini yürüten resmi makam.

Arjantin Merkez Bankası. Döviz politikası, faiz oranları ve bankacılık düzenlemelerinden sorumludur.

Ulusal Göç Müdürlüğü. İkamet başvurusu, randevu ve vatandaşlık işlemleri için resmi kurum.

Arjantin vergi idaresi. AFIP 2024'te ARCA olarak yeniden yapılandırıldı.

Sosyal güvenlik kurumu. Emeklilik, aile yardımı ve diğer sosyal hakların yönetildiği resmi kurum.

Arjantin ulusal kimlik belgesi. İkamet izni alan her yabancıya düzenlenir; bankacılık ve günlük hayat için zorunludur.

Başvuru onaylanana kadar geçerli olan geçici ikamet belgesi. DNI yerine kullanılabilir.

Sabıka kaydı. Türkiye'den alınıp apostille onayı ve tercümesiyle DNM'ye sunulur.

Doğum belgesi. Türkiye'de nüfus müdürlüğünden alınır; apostille + tercüme zorunludur.

Evlilik cüzdanı/belgesi. Apostille + tercüme ile Arjantin'de geçerlidir.

Arjantin kimlik kartı (DNI'nın başka adı). Nüfus kaydında verilen resmi kimlik belgesi.

Doğum tutanağı. Arjantin'de doğan çocuklar için düzenlenir; çifte vatandaşlık başvurularında kullanılır.

Geçici ikamet onay belgesi. DNI çıkana kadar resmi belgeler yerine kullanılabilir.

İkamet izni. Geçici (transitoria), geçici (temporaria) veya kalıcı (permanente) olabilir.

Randevu. DNM, RENAPER ve diğer devlet kurumlarına başvuru için önceden turnosweb.migraciones.gov.ar üzerinden alınır.

Naturalizasyon / Arjantin vatandaşlığı edinimi. 2 yıl kalıcı ikamet veya doğumlu çocuk ile hak kazanılabilir.

İşlem / Başvuru prosedürü. "Hacer un trámite" = resmi işlem yapmak.

1 yıl geçerli, yenilenebilir geçici ikamet. Rentista, öğrenci, aile birleşimi vb. kategorileri kapsar.

Kalıcı ikamet izni. Süresizdir; 2 yıl geçici ikamet veya evlilik yoluyla alınabilir.

Aile birleşimi veya ikamet başvurularında kefil olan referans kişi (sponsor). Arjantin'de yasal statüde olması şart.

Arjantin vergi kimlik numarası. Şirket kurmak, fatura kesmek veya gayrimenkul işlemleri için zorunludur.

Çalışma kimlik kodu. Tüm ikamet sahiplerine verilen ilk numaradır. Banka hesabı, sigorta ve kira sözleşmesi için kullanılır.

Küçük ölçekli serbest meslek sahipleri için basitleştirilmiş vergi sistemi. IVA + gelir vergisi + sosyal güvenlik tek ödemede birleşir.

Arjantin KDV'si. Standart oran %21; bazı ürün ve hizmetlerde %10,5 veya muaf uygulanır.

Gelir / kurumlar vergisi. Kişisel gelir ve şirket kârı üzerinden hesaplanır.

Eyalet bazlı ciro vergisi. Buenos Aires'te genellikle %3–4 oranında uygulanır.

Arjantin'de resmi fatura tipleri. Factura A = kurumlar arası; Factura B = son tüketiciye. Monotributo kaydı gerektirir.

Fatura / Ödeme fişi. Boleta günlük fiş, Factura resmi vergi faturası.

Monotributo'ya kayıtlı serbest meslek sahibi. Kendi işinin sahibi olan kişi.

Bağımsız çalışan / Freelancer. Türkiye'deki "serbest meslek" kavramına karşılık gelir.

Elektronik fatura. ARCA portalından düzenlenir. Monotributo sahipleri için zorunludur.

Maaş / Ücret. "Recibo de haberes" = maaş bordrosu.

İrsaliye / Teslimat belgesi. Mal teslimatlarında düzenlenen belge.

Türkiye'deki Ltd. Şti. karşılığı. Türk girişimciler için en yaygın tercih; minimum sermaye gerekliliği düşüktür.

Anonim şirket. Daha karmaşık yönetim yapısı; büyük ölçekli yatırımlar için tercih edilir.

Yeminli muhasebeci. ARCA kayıt, fatura sistemi ve vergi beyanname süreçleri için zorunlu danışman.

Arjantin noter-avukatı. Şirket ana sözleşmesi, tapu devri ve resmi belge tasdiki için kullanılır.

Arjantin yeminli tercümanı. Yabancı belgelerin yasal geçerlilik kazanması için Buenos Aires'te tescilli tercümanın çevirisi zorunludur.

La Haye Sözleşmesi kapsamında belgelerin uluslararası geçerliliği için alınan onay. Türkiye'de e-Devlet veya noter aracılığıyla yapılır.

Resmi damga / pullu onay. Bazı Arjantin belgeleri sellado gerektirer.

Pasif gelir (kira, temettü, emekli maaşı) sahipleri için geçici ikamet kategorisi.

Yurt dışı emekli maaşı alanlar için geçici ikamet kategorisi.

Aile birleşimi ikameti. Arjantin'deki yakın aile fertleri (eş, çocuk, ebeveyn) aracılığıyla başvurulabilir.

Mahalle. Arjantin'de barrio, güvenli bir bölgede yaşam kalitesini simgeler.

Zorunlu sağlık sigortası sistemi. İşçi, monotributista veya geçici ikamet sahipleri için mevcut.

Yaşlı ve emekliler için devlet sağlık sigortası. ANSES emeklilerine ücretsiz sağlanır.

Özel sağlık sigortası. OSDE, Swiss Medical, Medicus, Galeno gibi şirketler tarafından sunulur.

Özel klinik / özel hastane. Randevusuz muayenehane veya prepaga kapsamında ücretsiz hizmet.

Devlet hastanesi. Arjantin'de yabancılara da ücretsiz sağlık hizmeti verilir. Bekleme süreleri uzun olabilir.

Doktor randevusu. "Pedir turno" = randevu almak. Prepaga kapsam dahilinde randevu alma zorunlu.

Aile hekimi / Pratisyen hekim. Prepagada ilk başvurulan doktor.

Acil servis / Nöbet hizmeti. "Guardia 24hs" = 24 saat acil.

Nöbetçi eczane. Geceleri veya tatillerde açık olan eczane.

Arjantin elektronik toplu taşıma kartı. Metro, otobüs ve tren için gereklidir.

Özel araç kiralama + sürücü hizmeti. Taksi gibi ama önceden rezervasyon yapılır. Genellikle Uber'dan ucuz.

Şehir içi otobüs. SUBE kartı ile biner. Buenos Aires'te 200+ hat bulunur. Nakit kabul etmez.

Buenos Aires metrosu. 6 hat (A, B, C, D, E, H). SUBE kartı ile kullanılır.

Buenos Aires banliyö treni. Şehir dışı banliyölere ulaşım sağlar. SUBE ile veya biletli.

Arjantin pesosu. Yüksek enflasyon nedeniyle günlük hayatta USD ve harcama takibi önemlidir.

Resmi olmayan dolar–peso kuru. Yasal değil; dikkatli olunması önerilir.

Borsada tahvil alıp satarak elde edilen yasal USD kuru. Resmi kurdan %30–50 daha iyi oran sunar.

Cedear veya tahvil aracılığıyla yurt dışına USD transferi için kullanılan borsa kuru. MEP'e benzer.

Menkul kıymet işlemleri için komisyoncu hesabı. MEP/CCL dolar işlemleri için gereklidir.

Taksit. "Cuotas sin interés" = faizsiz taksit. Arjantin'de 3–12 taksit oldukça yaygındır.

DNM'nin dijital vatandaşlık başvuru sistemi. Online başvuru ve takip için kullanılır.

Banka hesap numarası (22 haneli). Banka hesabına para almak veya göndermek için kullanılır.

Dijital cüzdan hesap numarası (22 haneli). Mercado Pago gibi fintech platformlarında kullanılır.

Cari hesap / Vadesiz hesap. Arjantin bankalarında hem ARS hem USD cari hesap açılabilir.

Tasarruf hesabı. Günlük işlemler için kullanılan standart banka hesabı türü.

Vadeli mevduat. ARS bazında yüksek faiz sunar; enflasyon riski nedeniyle dikkatli değerlendirin.

Banka (debit) kartı. Günlük harcamalar için kullanılır.

Kredi kartı. Arjantin'de "cuotas sin interés" (faizsiz taksit) yaygındır.

Mercado Pago'nun para piyasası fonu. Günlük kazanç sağlar; yüksek ARS faizini otomatik değerlendirir.

Arjantin Borsası. MEP/CCL dolar işlemleri ve hisse senedi alım-satımı burada yapılır.

Arjantin ay çöreği. Kahvaltının vazgeçilmezi. Tatlı veya normal olarak kafe menülerinde bulunur.

Arjantin barbekü geleneği. Sosyal birlikteliğin simgesi. Türk'ün mangalı gibi ama çok daha büyük ve ritüelleşmiş.

İçi doldurulmuş börek. Et, mısır, peynir, sebze çeşitleri var. Her bölgenin kendine özgü tarifi.

Et ya da tavuğun ekmek kırıntısıyla kızartılması. Arjantin mutfağının temel yemeği.

Arjantin'in milli içeceği. Çay gibi demlenir, özel bardak ve bombilla ile içilir. Sosyal paylaşım sembolüdür.

Mahalle bakkalı. Küçük, her şeyin bulunduğu sokak dükkanı. Çalışma saatleri esnektir.

Büfe / köşe dükkanı. Sigara, şeker, gıda, dergi gibi küçük ürünler satılır. 7/24 açık olanlar var.

Mahalle market / erzak dükkanı. Almacén'e benzer ama biraz daha büyük.

İnternet kafe + telefon bürosu. Fotokopi, internet erişimi, uluslararası arama için kullanılır.

Emlakçı / gayrimenkul ofisi. Kira ve satış işlemleri için aracı kurum.

Apartman aidatı. Kapıcı, temizlik, ortak alan giderleri dahildir. Kiranın %10–30'u kadar olabilir.

Otopark / garaj. Apartmanlarda ayrı kiralanabilir. Buenos Aires'te aylık $80–150 USD.

Kira garantisi. Ev sahibi Arjantin'de mülkü olan bir garanti kişisi ister. Yabancılar için zorluk yaratır.

Kira güvence sigortası. Garanti kişisi yerine kullanılabilir. Sigortacıdan satın alınır, daha pratiktir.

Daire / apartman dairesi. "Apartamento" değil, Arjantin'de "departamento" denir.

Stüdyo daire. Tek odalı, salon ve yatak odası birleşik.

Bodrum veya zemin katta müstakil kapısı olan daire tipi. Bahçeli versiyonları da vardır.

Kira. "Pagar el alquiler" = kira ödemek.

Ev sahibi / Malik. Kira sözleşmesinde "propietario" terimi kullanılır.

Kiracı. Kira sözleşmesinde kiracının rolü.

Peşinat / Depozito. Genellikle 1–2 aylık kira tutarında depozito.

Vekaletname. Türkiye'den noter onaylı vekaletname + apostille + çeviri ile Arjantin'de geçerlidir.

Davet mektubu. Arjantin'den birisinin yabancıyı davet ettiğini belgeler. Bazı vize başvurularında gerekir.

"Sen" zamirinin Arjantin versiyonu. Rioplatense İspanyolcasında "tú" yerine kullanılır.

Hey / Ey anlamında kullanılan Arjantin argosu. Birisini çağırırken veya şaşırınca kullanılır. "Che Guevara"nın lakabı buradan gelir.

Arjantin argosu: arkadaşlar arasında "aptal / salak" anlamında ama aslında sevgi içerebilir. Yabancılar dikkatli kullanmalı!

Havalı, cool anlamında Arjantin argosu. "Qué piola" = Ne kadar havalı/güzel.

Süper, harika anlamında. "Está copado" = Çok iyi / Harika.

Kaos, karmaşa, dağınıklık. "Esto es un quilombo" = Bu bir kaos. Günlük dilde çok kullanılır.

Peso anlamında kullanılan argo. "No tengo un mango" = Param yok.

Para anlamında Arjantin argosu. "Tiene mucha guita" = Çok parası var.

Kandırmak, palavra atmak anlamında. "Me chamuyó" = Beni kandırdı.

Kurtulmak, zorluğu atlatmak. "Zafé del examen" = Sınavı geçtim (zor da olsa).

Merhaba. En yaygın selamlama. Günün her saatinde kullanılır.

Teşekkür ederim / Çok teşekkür ederim.

Lütfen. Hizmet talep ederken veya kibar olmak için kullanılır.

Özür dilerim / Pardon. İki farklı ton: Perdón daha samimi, Disculpe daha resmi.

Ne kadar? Alışveriş ve pazarlık için en temel soru.

Diploma denkliği. Türkiye'de alınan diplomanın Arjantin'de tanınması için başvurulan süreç.

Emekli maaşı. ANSES emeklilik sistemi. Yabancılar 30+ yıl katkıyla Arjantin emeklisi olabilir.

Çocuk yardımı (aile ödeneği). ANSES üzerinden işçilere ve monotributistlere ödenir.

Göç & İkamet

Kimlik & Belgeler

Finans & Vergi

Banka & Ödeme

Kira & Konut

Günlük Hayat

"Tú" yerine "vos" kullanılır. "Tú eres" → "Vos sos". İspanya veya Latin Amerika'dan gelen kişiler başta şaşırabilir.

"Ll" ve "y" harfleri "j" gibi okunur. "Pollo" = "Pojo", "yo" = "Jo". Güney Amerika'nın geri kalanından farklıdır.

Arjantin'de yaygın bir hitap şekli. "Che, cómo andás?" = "Arkadaş, nasılsın?" anlamına gelir.

"No tengo ni idea" (bilmiyorum), "Mirá" (bak), "Dale" (tamam/haydi) gibi gündelik ifadeleri öğrenmek günlük hayatı kolaylaştırır.